Home » Bầu cử » Cambodia after the July 2013 Pool: Vạch đỏ bị xâm phạm

Cambodia after the July 2013 Pool: Vạch đỏ bị xâm phạm

LƯU TRỮ

Chủ đề

Lịch

January 2014
M T W T F S S
« Dec   Feb »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

CPC sau bầu cử
Ngày thứ sáu đen 3-1-2014 tại Phnom Penh
Phân tích của Kev Sarethy 06/01/2014

CNRP VÀ CUỘC CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHẾT YỂU

CNRP chủ trương biểu tình hoà bình sau khi kiên quyết bác bỏ việc đàm phán với đảng cẩm quyền CPP. Mặc dù CPP nhiều lần đánh tiếng sẽ thu xếp ghế lãnh đạo tại QH cho 55 nghị sỹ của CPP trong đó có cơ hội Phó chủ tịch QH cho Sam Rainsy. Đề nghị này rơi vào những cái tai điếc.

CNRP cũng đã thành công trong việc tập dượt và kêu gọi đám đông dân chúng lên tới hàng chục vạn người tham gia các cuộc biểu tình bất bạo động từ sau khi Quốc hội chính thức hoạt động với 55 ghế của phe đối lập bỏ trống.

Từ tuần hành tới chặn đường và đốt phá:
Từ ngày 27/12/2013 tình hình đã diễn biến khác, bắt đầu bằng tuyên bố của CNRP rằng người biểu tình sẽ tuần hành và chặn một số con phố. Bình thường, theo luật, việc biểu tình phải xin phép và được thực hiện tại Công viên dân chủ. Chủ trương mới của CNRP đã chính thức kêu gọi dân chúng xuống đường để lặp lại một Bangkok tại Phnom Penh: đòi Thủ tướng Hun Sen đang tại vị từ chức và thu xếp một cuộc bầu cử mới. Hình thức tuần hành và chặn đường diễn ra vào lúc Ttg Hun Sen thăm chính thức Việt nam ( 26-28/12/2013) theo kế hoạch từ trước.

Có điểm gì khác giữa Phnom Penh với Bangkok?

Tại Bangkok, mọi việc có vẻ diễn ra theo Hiến pháp và pháp luật. Cuộc tuần hành bao vây các toà nhà của chính phủ đã dẫn đến việc Chính phủ sử dụng quyền Hiến pháp tuyên bố giải tán Quốc hội để chuẩn bị bầu cử vào 2/2/2014. Ttg Yingluck tạm quyền thủ tướng trong lúc giải quyết bế tắc chính trị. Quân đội tuyên bố sẽ giữ vị trí trung lập chính trị, không thực hiện đạo chỉnh như mọi lần, nhường việc giải quyết bế tắc theo cơ chế Hiến pháp và bầu cử.

Tuần hành ở Phnom Penh cuối tháng 12/2013 lại mang mầu sắc lật đổ: CNRP chủ trương tạo ra và thúc đẩy Bế tắc chính trị để nâng thành một cuộc cách mạng xã hội kiểu mùa xuân Ai Cập. Bế tắc chính trị về hình thức đã được gỡ bỏ khi CPC tổ chức bầu cử; CNRP đã thắng lớn với 55 ghế trong một QH chỉ có hai đảng. Quốc vương tuyên bố triệu tập Quốc hội. Phe đối lập CNRP mặc dù đã nhận lời mời từ Quốc vương nhưng đã tẩy chay QH, không tới tuyên thệ và nhận tư cách nghị sỹ, không tham dự họp, không đàm phán với Đảng cầm quyền và tiếp tục kêu gọi, lãnh đạo các cuộc biểu tình bất bạo động tại Công viên dân chủ, tại tỉnh Siem Reap và nâng lên thành hình thức tuần hành và chặn đường phố. Khẩu hiệu mới của CNRP là đòi thủ tướng Hun Sen từ chức, bầu cử lại, kêu gọi đổi mới. Cuộc tập dượt ngày 27/12/2013 thực tế đã chặn một số con phố như Đường 63, ngã tư Kampuchia Krom và Monivong, Ngã tư Mao Trạch đông và Monivong, tiếp sau đó , các ngày 28, 29 số người biểu tình đổ vào Phnom Penh diễu hành qua các đại lộ chính đã lên tới con số hàng chục vạn. Một số thanh niên trẻ gọi loa oang oang “ Sen ơi – Chanh Tâu!” ( Sen ơi xuống đi!)- thật nghịch nhĩ, láo lếu so với nền văn hoá Khmer, báo hiệu điềm bất ổn. CNRP phát hành tờ rơi in Logo CNRP kêu gọi công nhân các nhà mày dệt may đi biểu tình đòi tăng lương và bảo đảm sẽ trả lương tới 160 USD/tháng tối thiểu nếu họ biểu tình thành công. Nghiệp đoàn giới chủ đã phản ứng đòi kiện CNRP kích động biểu tình. Đoàn ngoại giao tại CPC cũng đã lên tiếng kêu gọi CNRP không nên kêu gọi biểu tình làm gián đoạn sản xuất. Cho đến ngày 30/12/2013, chính phủ đương quyền CPC vẫn chủ trương giữ “vạch đỏ”, cảnh sát đi theo đoàn tuần hành, giữ trật tự và không sử dụng bạo lực khi “vạch đỏ” chưa bị xâm phạm – tức là chưa có hành động phá phách, bạo lực từ người biểu tình. CPP tiếp tục kêu gọi CNRP đàm phán. Lời kêu gọi lại rơi vào những cái tai điếc.

Vạch đỏ bị xâm phạm – tình hình sẽ diễn biến thế nào?

chờ vạch đỏ

Sáng ngày Thứ sáu 3-1-2014 vạch đỏ đã bị người biểu tình xâm phạm. Từ tối 2/1 trong nhóm biểu tình đòi tăng lương đã có những phần tử có hành động phá phách: họ đốt lốp xe, ném chai xăng, phá hoại tài sản của nhà máy dệt may phía Nam Phnom Penh ( trên đường 217 rẽ sang Choam Chao – lối đi Choung Ek). Báo chí đưa tin ít nhất bốn người bị bắn chết, khoảng 26 người bị thương, nhiều ngừoi bị bắt.
Theo RFA 3-1:

“Lực lượng an ninh Campuchia đã dùng súng, dùi cui tấn công vào hàng trăm công nhân đốt lốp xe và dựng rào chắn đường Veng Sreng trước Công viên Công nghiệp Canadian ở ngoại ô Phnom Penh khiếu nại yêu cầu nâng mức lương cơ bản lên 160$ một tháng và phẫn nộ với cảnh sát nổ súng giải tán đám đông vào lúc 2 giờ sáng ngày 3/1. Chúng tôi muốn thành lập một Ủy ban độc lập để điều tra và giải quyết vấn đề bạo lực. Cảnh sát và công nhân phải chấm dứt bạo lực, tuy nhiên đến nay không bên nào chịu nghe (Ông Chan Soveth- tổ chức ADHOC). Các công nhân có mặt tại hiện trường cho biết tối hôm qua ( 2/1) nhiều công nhân tập trung khiếu nại và nhảy múa trước công ty tại khu vực vừa nói, cảnh sát đã nổ súng làm hai người bị thương nặng và hai người khác bị bắt. Đến 9 giờ sáng ngày 3/1, lực lượng cảnh sát lại dùng súng AK-47 bắn người biểu tình, phía công nhân thì ném đồ vật vào cảnh sát.”

Chính phủ CPC buộc tội lãnh đạo CNRP kích động biểu tình gây mất trật tự công công, bất chấp pháp luật. Toà án Phnom Penh đã gửi trát mời Kem Sokha và Sam Rainsy tới toà để thẩm vấn vào ngày 14/1. Hai người này được cho là đã tới Toà đại sứ Mỹ tại Phnom Penh để cầu cứu và trú ẩn, có tin loan báo rằng Sam Rainsy có thể lại tìm đường sang nước khác lãnh nạn. Quốc hội CPC tuyên bố sẽ áp dụng Nội quy hoạt động của QH, theo đó quy định nghị sỹ bỏ nhiệm vụ quá ba tháng thì có thể bị thay thế; nếu toàn bộ 55 nghị sỹ CNRP không chấp nhận ngồi vào nghị trường để đấu tranh thì Hội đồng bầu cử và Toà án Hiến pháp buộc phải vào cuộc để phân bổ ghế cho các đảng khác.

CNRP bị chỉ trích là không kiểm soát được người biểu tình, dẫn tới bạo lực. Chính phủ bị chỉ trích là hành động mạnh tay đàm áp công nhân. Bế tăc chính trị mà CNRP chủ trương lựa chọn để gây sức ép đối với CPP và Ttg Hun Sen đã thực sự trở thành một mớ lộn xộn bạo lực giữa người dân với chính quyền. Đây cũng là thời điểm để chính phủ và thiết chế Hiến pháp + Quốc vương CPC phải nhảy vào để ổn định tình hinh, đưa Quốc hội vào hoạt động bình thường.

BÀI HỌC CHÍNH TRỊ

CNRP đã thất bại dấy lên cuộc cách mạng xã hội, thay vì ngồi vào nghị trường để thể hiện chính kiến và thực hiện nền dân chủ nghị viện mà họ chủ trương và kêu gọi đổi mới. Nếu chính phủ hợp pháp hiện nay của CPC không vào cuộc chấn chỉnh trật tự xã hội và chính trị thì còn chờ tới lúc nào? Bế tắc chính trị ở CPC là do CNRP tạo ra như một sự phiêu lưu kích động bất ổn và huynh đệ tương tàn. Sự huy động dân chúng với số lượng lớn cũng đã là một cảnh tỉnh đối với các nhà lãnh đạo CPP: không phải đối lập mạnh mà họ – CPP đang yếu đi trước nhân dân. Họ cũng phải khẩn trương bắt tay vào ĐỔI MỚI.
Cuối cùng và quan trọng nhất là người dân CPC: họ đang học làm dân chủ, trong đó có kinh nghiệm tự kiềm chế và xây dựng thiết chế pháp luật dân chủ. Họ là lực lượng kiến tạo và đóng góp vào ĐỔI MỚI chứ không chỉ hô khẩu hiệu và đập phá gây bất ổn cho chính họ.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

ChiDzung

Tin Dong Nam A

Opinion

Just another WordPress.com weblog

Tin Dong Nam A

Trustbuilding's Blog

Just another WordPress.com site

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.